12.miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
Twoje dziecko bardzo lubi chodzić trzymane za jedną rękę. Jego uchwyt jest jest coraz słabszy. Oznacza to, że dziecko jest gotowe do wykonania w pełni samodzielnego kroku. Tymczasem dziecko może próbować wdrapywać się na schody. Brakuje mu jednak pomysłu, jak wrócić na dół.
Maluszek potrafi dwoma palcami unieść drobny przedmiot, wkładać jedne rzeczy w drugie oraz wyciągać je z ciasnych przestrzeni. W tym wieku dziecko często potrafi już zbudować wieżę z dwóch klocków. Podczas czytania książeczki próbuje samodzielnie przewracać strony.
Zaczyna się okres pokazywania wszystkiego palcem, dziecko zdobyło już bowiem dostateczną kontrolę nad ruchami precyzyjnymi. Gest ten oznacza, że maluch rozpoznaje różne obiekty i próbuje je zidentyfikować.
Niemowlęta mają tendencję do doskonalenia jednej czynności w danym okresie. Jeśli obecnie pochłania je stawanie czy chodzenie, może nie być skłonne do mówienia. Jeśli natomiast zajmuje się samodzielnym jedzeniem, może mało interesować się nauką chodzenia.
W tym okresie możesz zauważyć, że Twój maluch nie ma już takiego apetytu jak dawniej. To normalne. Zmniejszony apetyt wiąże się z tym, że dziecko teraz znacznie wolniej rośnie. Już nie będzie tak szybko przybierać na wadze jak w pierwszym roku życia. Maluch sprawnie się porusza w pionie, szybko raczkuje. Nie chce tracić czasu na jedzenie. Z drugiej strony zasób doświadczeń smakowych dziecka znacznie się powiększył. Obecnie może jeść ono już niemal wszystko, co reszta rodziny.
Pod koniec 1. roku życia dziecko waży przeciętnie 11 kg i mierzy 75 cm. Oznacza to, że potroiła się jego masa urodzeniowa, a dziecko rosło ponad 2 cm na miesiąc.
Rady dla rodziców:
- Nie denerwuj się, jeśli Twój maluch jeszcze nie próbuje stawiać pierwszych kroków, większość dzieci zaczyna chodzić dopiero w 13. miesiącu życia, niektóre nawet w 18. miesiącu. Nie stawiaj go na siłę – to niebezpieczne.
- Zacznij kąpać malucha w dużej wannie. Jeśli dziecko czuje się w niej niepewnie, wykąpcie się razem; możecie w łazience puszczać bańki, przelewać wodę z jednych foremek w drugie, puszczać stateczki.
- Zrób dziecku miejsce przy rodzinnym stole, aby mogło Was obserwować i włączać się do rozmowy.
ROZWÓJ INTELEKTUALNY
Maluch zaczyna posługiwać się przedmiotami zgodnie z ich budową i funkcją. Potrafi wykonywać pewne działania w określonej kolejności. Jest to duży postęp w rozwoju umysłowym dziecka, dający początek myśleniu zorganizowanemu.
Dziecko wymawia ze zrozumieniem pierwsze dwa lub trzy słowa z powtarzaną sylabą np. ma-ma, ba-ba, ta-ta. Słowa te mają już dla niego konkretne znaczenia. Możesz wreszcie mieć pewność, że że „mama” w jego ustach naprawdę znaczy „mama”, choć „tata” bywa często pierwszym słowem wypowiadanym ze zrozumieniem przez malucha.
Roczne dziecko na ogół potrafi też powiedzieć: „Da! ”, czyli "daj", a także „Nie!”. Żeby nie było wątpliwości, kręci wtedy przecząco głową. Dziecko zdobywa przecież coraz większą niezależność i przejawia nieposłuszeństwo wobec ustalonych zasad. Oznacza to, że próbuje ono myśleć samo za siebie. Pamiętaj jednak, że w równym stopniu, co wolności, maluch potrzebuje ustalonych zasad, aby czuć się bezpiecznie.
Choć Twój szkrab często mówi: „nie”, chętnie współpracuje przy ubieraniu, myciu i innych codziennych czynnościach. Bez protestu wykonuje w zabawie proste polecenia, np. „Daj lalę”, „Gdzie jest tata?”, „Otwórz buzię”. Poza najprostszymi słowami i zdaniami, dziecko rozumie również bardziej abstrakcyjne wyrażenia, np. "szybko", "poczekaj", "głodny". Specjaliści twierdzą, że przed wypowiedzeniem pierwszego słowa dziecko rozumie około 50 wyrazów i prostych zdań. Potrafi też zrozumieć niektóre z nich bez towarzyszących im gestów. Uwielbia powtarzać wyrazy dźwiękonaśladowcze. Już wie, że pies to "hau, hau", kot to "miau, miau", a zegar to "tik-tak". Dziecko identyfikuje głosy wydawane przez zwierzęta, potrafi naśladować je i dostrzega różnice między nimi a ludzka mową.
W tym okresie zauważysz też, że Twój maluch wykonuje czynności w sposób coraz bardziej celowy, doskonali myślenie przyczynowo-skutkowe i rozwiązywanie problemów (coraz lepiej sortuje i klasyfikuje obiekty, dokonuje prostych uogólnień, np. każde czworonożne zwierzę jest dla niego „pieskiem”). Twój szkrab poznaje, kiedy cieszysz się, z czegoś, co robi i powtarza swoją czynność tak długo, jak długo trwają Twoje pochwały. Stara się w ten sposób zrobić Ci przyjemność.
Rady dla rodziców:
- Spraw dziecku duże klocki do budowania, a także zabawkę-telefon, plastikowe naczynia kuchenne, ubranka dla lalek (imitacje rzeczy używanych przez dorosłych).
- Nie rób selekcji zabawek ze względu na płeć dziecka; zachęcaj dziewczynkę do zabawy piłką czy samochodem, a chłopca – lalkami.
- Wyraźnie wymawiaj słowa, żeby pomóc dziecku w rozumieniu ich treści i zwracaj się do niego jak najprostszymi zdaniami. Gdy malec mówi do Ciebie, nie poprawiaj go. Może to go onieśmielić i zahamować rozwój mowy.
ROZWÓJ SPOŁECZNY
Maluch bardzo interesuje się innymi dziećmi, ale nie potrafi się jeszcze wspólnie bawić. Dzieci w tym wieku naśladują siebie wzajemnie, próbują ze sobą rozmawiać, są na etapie zabawy paralelnej, tzn., że bawią się ze sobą, ale obok siebie.
Problemy w interakcjach z innymi dziećmi mogą pojawić się dlatego, że maluchy w tym wieku nie rozumieją jeszcze pojęć „moje” i „twoje”. Dziecko chce się więc bawić wszystkimi zabawkami, jakie są w piaskownicy, co może skończyć się „kłótnią”. Maluchy uczą się dopiero, jak czekać na swoją kolej podczas zabaw. W ten sposób dowiadują się, czym jest współuczestnictwo i dzielenie się zabawą.
W stosunku do obcych dorosłych dziecko nadal zachowuje dystans. Najlepiej czuje się wśród domowników. Śmieje się radośnie na widok wracającego z pracy taty, baraszkuje na dywanie z siostrą. Jednak dziecko przepada szczególnie za Twoim towarzystwem. Obserwowanie Ciebie, słuchanie są dla niego cennym źródłem informacji. Dziecko uczy się rozpoznawać po twarzach coraz to nowych ludzi. Można zauważyć, że inaczej reaguje na nich w zależności od płci lub charakterystycznych szczegółów, tj. okulary, broda, itp.
Dziecko ma świadomość, że jest kimś odrębnym od Ciebie. Czasem napełnia je to niepokojem, ale pomaga też w rozumieniu własnej tożsamości. Niemowlę rozpoznaje już swoje zabawki, swoje ubrania i swoje odbicie w lustrze.
Rady dla rodziców:
- Baw się z dzieckiem w przebieranki, obserwując jego reakcje na każdą zmianę.
- Stwarzaj maluchowi okazję do zabaw z rówieśnikami, zapraszając np. do domu znajomych z dziećmi.
- Rozwijaj w dziecku zdolność do nawiązywania nowych przyjaźni i dobrych stosunków z innymi ludźmi, co zaowocuje satysfakcją i sukcesami w przyszłości.
21-10-2013
11.miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
Dziecko ma za nic protesty ortopedów i coraz częściej usiłuje wstawać na równe nóżki. Wyraźnie widać, że w pozycji pionowej czuje się coraz lepiej. Czasem zdarza mu się nawet przez chwilę stać bez trzymanki. Bardzo pragnie wykonać pierwszy samodzielny krok, ale najprawdopodobniej będzie musiało poczekać na to jeszcze kilka tygodni. Według statystyk ten moment następuje zwykle w wieku trzynastu-czternastu miesięcy.
By podnieść leżącą na podłodze zabawkę, maluch potrafi schylić się lub ukucnąć, przytrzymując się jakiegoś mebla. Niestety, powrót do pozycji stojącej nie jest już taki prosty. Większość dzieci nie umie jeszcze wstać z kucków. Siadają więc, stają na czworakach, chwytają się nogi od stołu lub innej podpory i mozolnie dźwigają do pionu.
Rączki niemowlaka są już bardzo sprawne. Maluch potrafi chwycić guzik zgiętym kciukiem i palcem wskazującym – jest to tzw. chwyt szczypcowy. Możesz też zauważyć, że trzyma przedmioty za trzonki lub zakończenia.
Dziecko z wprawą otwiera wszystkie zamykane na magnes szafki, wysuwa lżejsze szuflady, otwiera tekturowe pudełka, wysypując ich zawartość na podłogę.
Wyostrza się wzrok dziecka. Jest ono w stanie ogniskować wzrok, śledzić ruchome obiekty i analizować obrazy.
Pod koniec pierwszego roku życia zmienił się rytm snu dziecka. Podczas gdy noworodek przesypiał średnio 16 godzin na dobę, jedenastomiesięczne niemowlę potrzebuje już tylko 13 godzin. Większość dzieci w tym wieku przesypia nieprzerwanie co najmniej sześć godzin w nocy oraz ucina sobie jedną lub dwie drzemki w ciągu dnia.
Rady dla rodziców:
- Już nie musisz prowadzić dla malucha osobnej kuchni. Jeśli nie jest alergikiem, może jeść już niemal wszystko to, co reszta rodziny.
- Zachęcaj dziecko do przekręcania się z pleców na brzuch oraz do siadania, kładąc je jak najczęściej na podłodze i kładąc po obu stronach zabawki by były bodźcem do przewrotu.
ROZWÓJ INTELEKTUALNY
Dziecko umie już wkładać i wyjmować drobne przedmioty z większych. Choć dla dorosłych wydaje się to dziecinnie łatwe, zdobycie tej umiejętności to kamień milowy w rozwoju dziecka. Nie jedyny – warto dodać. Kolejnym jest zdobycie umiejętności mowy. Maluch wymawia ze zrozumieniem pierwsze dwusylabowe słowa i naśladuje dźwięki. Przyswaja sobie coraz więcej słów, prawdopodobnie zna już dobrze słowa „mama”, „tata”, „pa-pa”, „spać” i „nie”.
Dziecko staje się stanowcze i zdecydowane. Dokładnie wie, czego chce, i potrafi to wyrazić. Kiedy pragnie, byś podała mu zabawkę, wyciąga rączki w kierunku przedmiotu pożądania. Kiedy nie ma ochoty na jedzenie, stanowczo kręci główką. Może buntować się przy ubieraniu i przewijaniu. Czasem umie nawet powiedzieć wprost: „Nie!”. Kiedy słyszy: „nie” od Ciebie, reakcja może być różna. Może się cofnąć, przerwać to, co robi albo wręcz przeciwnie – kontynuować czynność mimo zakazu. Sprawdza w ten sposób, jak daleko może się posunąć. Robiąc coś „zakazanego” może na Ciebie zerkać. To dowód na to, że ma świadomość ustanowionych przez Ciebie zasad.
Dziecko jest coraz bardziej świadome swego imienia, uczy się też imion domowników. Staraj się więc używać imion i zaimków, to pomaga dziecku w identyfikacji bliskich mu osób i porządkowaniu jego świata.
Zmysły dziecka szybko się rozwijają. Jego zdolność do rozróżniania smaków i zapachów osiąga maksimum. Jest też niezwykle wyczulone na dotyk. Maluch okazuje większe zainteresowanie książeczkami. Skupia wzrok na obrazkach ilustrujących czytaną przez Ciebie treść.Umie odróżniać przedmioty po temperaturze, kształcie, ciężarze i konsystencji. Maluch potrafi rozpoznać na obrazku psa, kota, ptaka, dom, samochód (oczywiście najlepiej idzie mu z tymi, z którymi styka się na co dzień). Dziecko uczy się nazw części ciała i może już odpowiadać na pytania na ten temat. Może już potrafić zidentyfikować swój nos, buzię, uszy, pępek, potem nogi i głowę.
Rady dla rodziców:
- Jedenastomiesięczne niemowlę uwielbia rysować. Kup mu grube woskowe kredki (są nietoksyczne) i stwarzaj okazje do rysowania jak najczęściej.
- Szanuj to, że dziecko staje się niezależne, myśli samo za siebie i nie zawsze słucha Twoich poleceń.
- Okazuj dziecku, że doceniasz jego pozytywne zachowania. Im częściej będziesz chwalić malca za jego działania, tym częściej będzie je powtarzać.
- Zapewnij dziecku bogaty wybór zabawek, tj. puzzle, różnokształtne układanki, piramidy z kółek.
ROZWÓJ SPOŁECZNY
W dziecku wciąż rośnie świadomość siebie jako niezależnej, odrębnej jednostki. Chce coraz częściej samo decydować o tym, co ma robić. Daje mu to poczucie mocy i kontroli nad sobą i w swoim życiem oraz stanowi fundament pod przyszłe umiejętności podejmowania decyzji. W miarę jak rośnie w dziecku poczucie niezależnego własnego "ja", zaczyna ono uczestniczyć w prostych zabiegach wokół siebie, takich jak ubieranie czy mycie. Zaczyna podejmować pierwsze próby samodzielnych wędrówek, choć wciąż czuje się niepewnie w odległości kilku kroków od Ciebie. Z jednej strony pragnie bezpieczeństwa, z drugiej – swobody. Możesz zauważyć, jak oddala się od Ciebie, by po chwili wrócić z powrotem.
Dziecko przepada za śmiechem i żartami i zaczyna samo je inicjować. Śmiech ma ogromny wpływ na kształtowanie się jego usposobienia i osobowości.
Pamiętaj, że to Ty jesteś wciąż dla dziecka najważniejsza i najdroższa. Żadna zabawka nie może się z Tobą równać. To Ty pobudzasz wszystkie zmysły dziecka, uczysz, bawisz, jesteś dla niego fascynująca. Jesteś punktem odniesienia, kiedy jest niepewny sytuacji lub własnych uczuć. Obserwowanie wyrazu Twojej twarzy pomaga ocenić, czy dane zajęcie jest bezpieczne czy nie.
Rady dla rodziców:
- Rozbudzaj w dziecku poczucie humoru. Staraj się jak najczęściej je rozśmieszać, strój miny, zmieniaj głos, dawaj zabawne nakrycia głowy do przymierzenia.
- Ucz dziecko grzeczności, mówiąc zawsze „dziękuję”, „przepraszam”, „proszę” itd.
- Pozwalaj dziecku dokonywać wyborów, aby czuło, że liczysz się z jego pragnieniami i opinią.
- Pamiętaj, że masz nieograniczone możliwości zabawy z dzieckiem. W wielu przypadkach możesz obyć się bez zabawek. Za każdym razem, gdy bawisz się z maluchem, rozwija się on społecznie, psychicznie, fizycznie i intelektualnie.
17-08-2013
10. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
W dziesiątym miesiącu maluszek staje się cięższy jedynie o ok. 200 g i wyższy o półtora cm. Przyrost masy ciała staje się coraz wolniejszy.
Z leżenia na brzuchu malec potrafi podnieść się do siadu. Już całkiem stabilnie siedzi, także na krześle. Pozycja siedząca oferuje mu różne możliwości. Może pochylić się do przodu i sięgnąć po zabawkę albo obracać, by zlokalizować źródło dźwięku.
Malec potrafi czasami trzymać naraz trzy nieduże przedmioty. Na początku jednak musi upłynąć trochę czasu, zanim odkryje, jak poradzić sobie z dodatkową zabawką mając do dyspozycji tylko dwie rączki. Równie trudną sztuka jest przewracanie stron książki.
Zwolnienie uchwytu sprawiało dziecku do tej pory trudność. Obecnie powinno już umieć rozstać się z trzymaną zabawką wypuszczając ją z ręki, rzucając lub kładąc.
Rady dla rodziców:
- Nie martw się jeśli Twoje dziecko nie próbuje wstawać ani chodzić, wiele maluchów w tym wieku porusza się wyłącznie na czworakach, a pierwsze kroki przy meblach stawia dopiero w jedenastym, a nawet dwunastym miesiącu życia.
- Warto zacząć serwować dziecku prawdziwy obiad złożony z dwóch dań (rozrzedzona zupa i jarzynka z gotowanym mięsem).
- Nareszcie możesz wprowadzić do diety produkty zawierające gluten (kasze, kluski, pieczywo) i całe bogactwo warzyw – bakłażany, świeże ogórki, paprykę, pomidory, fasolę, bób; a także owoców: borówki, żurawinę, poziomki, truskawki, i ananas.
ROZWÓJ INTELEKTUALNY
Teraz maluch potrafi błyskawicznie znaleźć zabawkę, którą schowałaś na jego oczach. Z satysfakcją wyciąga grzechotkę z Twojej kieszeni, ściąga kocyk z przykrytej zabawki. Gdy potoczysz w jego kierunku piłkę, spróbuje ją odepchnąć w Twoją stronę.
Dziesięciomiesięczne niemowlę rozumie zadziwiająco dużo, pod warunkiem że dużo z nim rozmawiasz. Maluch potrafi godzinami gaworzyć, zabawnie modulując głos tak, że brzmi to rzeczywiście jak mowa, podkreślona w dodatku gestykulacją. Posłuchaj szkraba uważnie, a rozróżnisz wyraźne pytania, okrzyki i pełne przekonania stwierdzenia. Niekiedy może nawet paść pierwsze prawdziwe słowo. Najczęściej ku radości rodziców jest to „mama” lub „tata”.
Malec powtarza wielokrotnie usłyszane dźwięki: kaszel, cmokanie, chrząkanie. sylaby. Rozumie kilka prostych zleceń i je wykonuje np. „daj”, „weź”. Przysłuchuje się odgłosom otoczenia, rozróżnia wśród nich dźwięki dla niego ważne. Rozpoznaje głosy różnych osób. Potrafi dostrzec różnice w brzmieniu nowych dźwięków, wydawanych np. przez zwierzęta. Dziecko zaczyna przypuszczalnie adresować swoje znaczące gaworzenie do konkretnych osób. Próbuje wyraźnie nawiązać rozmowę, a nie tylko zwrócić na siebie uwagę. Będzie rozczarowane brakiem odpowiedzi. Słowa mają już dla dziecka konkretne znaczenie, o czym świadczy używanie tych samych dźwięków w określonych sytuacjach.
Rozwijają się zdolności poznawcze dziecka. Zaczyna ono rozumieć pojęcia „wewnątrz” i „na zewnątrz”. Dziecko robi ogromne postępy w procesach myślowych. Przede wszystkim przewiduje powtarzające się zdarzenia i uczy się reagowania na nowe sytuacje. Jego działania są ukierunkowane na cel. Większość wykonywanych przez malucha czynności czy wydawanych dźwięków ma swoją przyczynę.
W tym okresie Twoje dziecko może stracić zainteresowanie ssaniem piersi, jeśli nie nastąpiło to już wcześniej. Mleko staje się dla malca mało atrakcyjne, ma przecież do wyboru tyle smakowitych „dorosłych” potraw i umie już samo się nakarmić. Dziecko jednak może przypominać sobie o piersi wieczorem jeszcze przez kilka miesięcy.
Rady dla rodziców:
- Jeśli chcesz kupić dziecku nową zabawkę, najlepiej wybierz taką, w której jest dużo kolorowych przycisków, guziczków, pokręteł.
- Oglądajcie razem książeczki, pokazuj maluchowi obrazki i nazywaj je („To jest dom”, „To jest kot”, „To jest auto”), a następnie poproś go, by wskazał paluszkiem dom, kota, auto.
- Staraj się popierać proste polecenia gestem, np. wyciągnij rękę i powiedz: „Daj”.
- Stwarzaj dziecku okazję do porównywania. Daj mu dwa niepodobne do siebie przedmioty, a potem dwie rzeczy z tej samej kategorii, np. dwie piłki, różniące się kolorem lub wielkością.
- Zwracaj baczną uwagę na „wypowiedzi” dziecka i staraj się, polegając głównie na swojej intuicji, odgadnąć, co chce Ci powiedzieć.
ROZWÓJ SPOŁECZNY
Dziecko umie już wchodzić w interakcje społeczne. Może na przykład unieść do góry pudełko, którego nie umie otworzyć, dając do zrozumienia, że potrzebuje Twojej pomocy.
Niektóre dzieci w tym wieku okazują rosnące przywiązanie do określonej zabawki, smoczka czy kocyka. Tacy „mali przyjaciele” zapewniają dziecku poczucie bezpieczeństwa i koją smutki w trudnych chwilach.
Jeszcze przez kilka najbliższych lat Twoje dziecko będzie uważać się za centrum wszechświata. Wiąże się to z jego rosnącą samoświadomością.
W tym wieku może nastąpić nasilenie reakcji lękowej na obcych. Zależy to jednak od temperamentu dziecka i ma związek z lękiem przed rozstaniem – maluch boi się „porzucenia” przez rodziców czy bliskich. Na szczęście już za kilka miesięcy rozpacz z powodu nieobecności mamy lekko osłabnie.
Rady dla rodziców:
- Obserwuj wysyłane przez dziecko sygnały, z pomocą których próbuje się z Tobą porozumieć. Zawsze jednak pozwól dziecku na samodzielne rozwiązanie trapiącego go problemu, zanim ruszysz mu z pomocą.
- Bawcie się przed lustrem, to pomaga zrozumieć niemowlęciu odrębność własnej osoby i powoduje wzrost samoświadomości.
- Jeśli dziecko ma swoją ukochaną zabawkę i nie pozwala się nią bawić nikomu innemu, uszanuj jego prawo do wyłączności. Nie znaczy to, że maluch jest egoistą, po prostu ceni sobie indywidualność.
- Powoli i ostrożnie zapoznawaj dziecko z nowymi ludźmi, podczas takich kontaktów zwracaj uwagę na wyraz twarzy dziecka i mowę jego ciała; nie zmuszaj malucha do zawierania nowych znajomości.
26-07-2013
9. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
Od czasu porodu twoje dziecko przytyło ok. 6-8 kg. To już naprawdę duży niemowlak! Niemal co tydzień nabywa kolejnych umiejętności, z których najważniejszą w tym okresie jest siedzenie. Dziecko samodzielnie siada, a z pozycji siedzącej przechodzi do pozycji na brzuszku.
Pod koniec 9. miesiąca niektóre niemowlęta potrafią już przez chwilę samodzielnie ustać na szeroko rozstawionych nogach. Maluch może sprawiać wtedy wrażenie, że ugina się pod własnym ciężarem, ale on w ten sposób po prostu szuka środka ciężkości.
Niemowlak chwyta przedmioty przy udziale kciuka i palca wskazującego (chwyt pęsetowy). W ten sposób podnosi wszystkie dostrzeżone na dywanie okruszki. Jest to przejaw postępów w koordynacji wzrokowo-ruchowej i rozwoju motoryki precyzyjnej. Podobnie jak dotykanie palcem wskazującym szczegółów zabawki. Trzyma ją w obu rączkach. Maluch potrafi nawet sam zdjąć z głowy czapkę.
Niemowlę w tym wieku nie jest w stanie kontrolować swoich potrzeb fizjologicznych. Moment ten przyjdzie dopiero gdy maluch będzie miał 2-2,5 roku. Choć wielu rodziców nie może doczekać się pożegnania z pieluszkami, warto jeszcze wstrzymać się z nocnikowaniem.
W tym miesiącu najpewniej urosną pojawią się kolejne ząbki – najpewniej dwa boczne górne siekacze. Dlatego ważne jest podawanie dziecku pokarmów, wymagających gryzienia. To wzmacnia mięśnie twarzy, w szczególności żuchwy.
RADY DLA RODZICÓW:
- Pamiętaj, że każde dziecko rozwija się w swoim tempie; wiele zależy od temperamentu dziecka, jego sprawności, a także genów. Nie bez znaczenia jest też kontakt z rodzicami.
- Nie miksuj już jedzenia na gładkie papki, maluch powinien już zacząć uczyć się żuć i gryźć.
- Pozwól dziecku pobaraszkować przez chwilę na golaska, poraczkować bez krępującej ruchy pieluszki.
ROZWÓJ INTELEKTUALNY
Dziecko coraz częściej posługuje się wzrokiem i dotykiem jako metodami poznawania świata. Rzadziej wkłada przedmioty do buzi, woli dotykać i patrzeć na dany obiekt.
Dziecko nadal czasem jeszcze nie wie, gdzie się kończy jego własne ciało, a zaczyna środowisko zewnętrzne. To dlatego traktuje własne rączki i nóżki jak zabawki. Świadomość własnej cielesności jest pomocna dziecku do komunikowania potrzeb. Jeśli np. nie lubi myć buzi, podczas kąpieli będzie zakrywało ją rękami.
Maluch w tym wieku rozumie znaczenie niektórych słów i szuka wzrokiem przedmiotu nazwanego przez dorosłego. Wyrzuca z wózka, kojca, łóżka przedmioty i obserwuje jak spadają. Zdradza też pierwsze objawy myślenia dedukcyjnego. Może np. domyślić się, jak zdobyć zabawkę znajdującą się poza jego zasięgiem, poprzez usunięcie przeszkody lub przyciągnięcia koca.
Dziecko gaworzy, artykułując szereg sylab. Dziecko może już nawet przekształcać dźwięki swego gaworzenia w dające się rozpoznać słowa, np. „da” w sensie „daj” czy „ba” jako „bach!”. Czasem używa tych słów adekwatnie do sytuacji, a czasem zupełnie przypadkowo. Pierwsze prawdziwe słowa pojawiają się około pierwszych urodzin.
Przyjmuje się, że do końca 12. miesiąca niemowlę opanowuje biernie około 50 słów. 9-miesięczne dziecko rozumie średnio od trzydziestu do czterdziestu słów – więcej, niż jest w stanie wypowiedzieć.
Imię dziecka jest dla niego bardzo ważne i powinno już na nie reagować. Maluch potrafi też odpowiadać na proste polecenia, w których występuje jego imię.
8-miesięczne dziecko lubi teraz szczególnie zabawki, które wydają dźwięki. Energicznie potrząsa grzechotką, dzwoni dzwoneczkiem, naciska piszczące gumowe zwierzątka. Fascynuje go tykanie zegara. Chętnie słucha muzyki, kiwając się w jej rytm.
W 9. miesiącu największy postęp w rozwoju zdolności poznawczych dziecka polega na tym, że robi ono różne rzeczy celowo, a nie przypadkowo. Jego działania mają już swój określony cel.
RADY DLA RODZICÓW:
- Bawcie się w chowanego; podczas zabawy często wołaj szkraba po imieniu. A gdy już go znajdziesz, zawołaj głośno: „Mam cię!”. Możecie też pobawić się w chowanie i szukanie zabawek.
- Pobawcie się naklejkami; naklej dużą kolorową karteczkę na jego ręce, nodze, brzuchu, wypowiadaj nazwę oznaczonej części ciała i obserwuj reakcję dziecka.
ROZWÓJ SPOŁECZNY
Niemowlę ceni sobie teraz towarzystwo, zwłaszcza mamy. Twoje dziecko okazuje ci swoje uczucia, chwytając cię za rękę, przytulając, całując. W stosunku do obcych zachowuje dystans. Na próby zaczepiania może reagować płaczem, ale kiedy się oswoi, głośno się śmieje i chętnie popisuje się swoimi umiejętnościami. Im większym zaufaniem niemowlę darzy swoich opiekunów, tym większe jest również jego zaufanie do ludzi w ogóle i szansa na zdrowe więzi w przyszłości.
Twoje dziecko coraz więcej dowiaduje się o sobie, jako o odrębnej jednostce. Potrafi naśladować ruchy różnych części ciała, zademonstrowane przez kogoś innego. Uwielbia naśladować otaczające go osoby. Marszczy nos zupełnie tak jak mama i krzywi się jak tata. Z zapałem powtarza proste ruchy.
Dziecko w tym okresie reaguje przerażeniem, gdy zostawisz je na kilka chwil samo albo gdy kładziesz je spać. Twoja czułość i cierpliwość powinna mu pomóc przezwyciężyć lęk przed rozstaniem.
Maluch tak dobrze uświadamia sobie twoje uczucia, że czasem może próbować zrobić coś dla twojej przyjemności. Może wykonać jakąś czynność i czekać na twój uśmiech czy reakcję, zerkając na ciebie ukradkiem. Świadczy to o rozwijającym się u niego poczuciu tożsamości i rozumieniu emocji.
RADY DLA RODZICÓW:
- Bawcie się w „Gdzie jest dziecko?”; posadź malucha i nakryj lekkim kocykiem, obserwuj czy usiłuje ściągnąć go odsłonić się, to rozwija w dziecku świadomość własnej osoby.
- Doceń wysiłki dziecka, które podejmuje, by ci się przypodobać, chwal jak najczęściej, uśmiechaj się, twoje pozytywne wzmocnienia to doskonała motywacja dla dziecka do doskonalenia własnych umiejętności.
25-06-2013
8. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
Masa i wzrost twojego dziecka rosną obecnie prawie dwa razy wolniej w porównaniu z pierwszymi 6 miesiącami. Teraz maluch przybiera na wadze około 370-380 gramów, a rośnie o 1,2-1,3 cm na miesiąc.
Twój niemowlak osiągnął już wielką wprawę w czołganiu siępo podłodze. Najwyższy czas, żebyś przygotowała dom na inwazję małego odkrywcy.
Niedługo rozpocznie raczkowanie, a wtedy nie uda ci się nic przed nim ukryć. Kiedy tylko spróbuje poruszać się w ten nowy sposób, nic go nie zatrzyma. Po osiągnięciu tego etapu cały rozwój ruchowy dziecka nabiera tempa. Pod koniec 8. miesiąca dziecko powinno już raczkować całkiem sprawnie.
W tym czasie niemowlę całkowicie samodzielnie siedzi przez kilka minut. W czasie spacerów nie chce spać, rozgląda się ciekawie i nie pozwala ci ustawiać oparcia wózka w pozycji półleżącej. Może również pochylać się do przodu i podpierać ramionami i dłońmi. Taka pozycja „trójnoga” jest ważnym etapem w rozwoju dziecka.
Dziecko kontynuuje podbój świata. W pozycji na brzuszku posuwa się okrężnie i pełza do przodu. Z leżenia na brzuchu próbuje siadać zginając biodra i obracając tułów. Czasem stara podnieść się do stania. Niemal jednocześnie ze wstawaniem twoje dziecko może wykonać pierwsze kroki, choć na zachęcanie go do chodzenia jeszcze zdecydowanie za wcześnie.
Dzięki poprawie koordynacji wzrokowo-ruchowej i wyczucia odległości, niemowlę potrafi sięgać skutecznie i kończyć swoje przedsięwzięcie uchwytem. Maluch chwyta jednocześnie trzema palcami: kciukiem, wskazującym i środkowym (chwyt nożycowy lub pęsetowy).
RADY DLA RODZICÓW:
- Nie martw się, jeśli twoje dziecko jeszcze nie raczkuje. Wiele dzieci zaczyna poruszać się w ten sposób dopiero w 9. lub 10. miesiącu życia, niektóre w ogóle pomijają ten etap; twoje dziecko na pewno porusza się w inny, najlepszy właśnie dla niego sposób (pełza, turla się).
- Czas na przysmaki podawane dziecku bezpośrednio do rączki. To dla malucha fascynujące doświadczenie, a dzięki jedzeniu wprost z ręki kalafiora, banana czy chrupka ćwiczy gryzienie i żucie.
- Zabieraj niemowlaka do kuchni, pokazuj mu, co robisz, a przy okazji pozwól mu pobawić się garnkami i pokrywkami.
- Czas na pierwszą grę w piłkę, posadź malca na podłodze z podparciem i rzucaj lub tocz piłkę w jego stronę.
Wydrukuj plan ząbkowania niemowlaka:
Gabriela Rapiej
Źródło:
Murkoff H., Eisenberg A., Hathaway B.S.N., Pierwszy rok życia dziecka, Poznań 2006
ROZWÓJ ITELEKTUALNY
Maluch w tym okresie uczy się zależności przyczynowo-skutkowej. Świadomie wypuszcza przedmioty i obserwuje, jak spadają. To dla niego fascynująca zabawa. Niemowlę doskonali umiejętność przewidywania pewnych czynności i rezultatów. Bardzo lubi powtarzanie tych samych zabaw.
Dziecko nie ogranicza się już tylko do chwytania, ale zaczyna manipulować przedmiotami w bardziej skomplikowany sposób, ściskając je, obracając, kołysząc, przekładając z ręki do ręki.
W ósmym miesiącu dziecko coraz lepiej rozumie mowę i odróżnia ją od innych dźwięków. Wyodrębnia z ich potoku słowa, które zna i na dłużej je zapamiętuje. Malec może okazywać, że rozumie znaczenie zasłyszanych słów i zdań. Np. może zamachać rączką gdy powiesz "pa-pa" i pocierać oczy słysząc słowo „spać”. Często „mówi” coś samo do siebie.
Dziecko lepiej kontroluje własne potrzeby i zachcianki, sięga po konkretne zabawki, pokazuje gestami, czego chce, wypowiada dźwięki, by zwrócić na siebie uwagę. Naśladuje coraz więcej Twoich gestów,takich jak klaskanie, pukanie.
Twój szkrab potrafi już wyrazić czytelnie cztery podstawowe emocje: zadowolenie, przyjemność, podniecenie i niezadowolenie.
Niemowlę w tym wieku na dobre zdobywa poczucie głębi, wkrótce zatrzyma się na schodku lub krawędzi albo na pochyłej powierzchni.
RADY DLA RODZICÓW:
- Baw się z dzieckiem w "Koci-koci łapci". Powtórz klaskanie kilka razy, a potem pozwól dziecku zaklaskać samemu.
- Ułatwiaj dziecku rozumienie prostych zdań bogatą gestykulacją, np. gdy pora iść spać złóż głowę na dłoniach i zamknij oczy, dziecko uczy się w ten sposób mowy.
- Czas na książeczki z obrazkami. Gdy czytasz dziecku, skorzystaj z okazji i nazywaj wszystko, co widzicie na obrazkach. Takie działanie sprzyja nauce mowy.
- Baw się z dzieckiem w wyrażanie emocji, posadź je naprzeciw siebie, zrób smutną minę i powiedz: „Jestem smutna”, albo wesołą, mówiąc: „Jestem zadowolona”.
ROZWÓJ SPOŁECZNY
Dziecko w tym wieku lękiem reaguje na obce osoby. Dzieje się tak dlatego, że umie już bardzo dobrze odróżniać bliskich od nieznajomych. Nasilenie lęku bywa zmienne – niektóre niemowlęta wydają się bardzo przestraszone, inne tylko nieznacznie.
W tym okresie dziecko zaczyna wyrażać lęk przed rozstaniem z Tobą. Jest to pewien etap w jego rozwoju, który po kilku miesiącach z pewnością minie. Niemniej – ósmy miesiąc to nie najlepsza pora na powrót do pracy, czy na pierwsze doświadczenia z opiekunką.
Maluch jeszcze nie zdaje sobie sprawy, że człowiek to nie zabawka, może chwycić Cię mocno za włosy, ugryźć czy podrapać.
W tym okresie, bez względu na to, czy Twój szkrab jest chłopcem, czy dziewczynką, potrzebuje lalki do przytulania, wychowywania, itd. Zabawa lalkami sprzyja wszechstronnemu rozwojowi dziecka, również w sferze społecznej.
RADY DLA RODZICÓW:
- Pozostawiając dziecko pod opieką kogoś innego, zadbaj o to, by dziecko znało tę osobę.
- Organizuj dziecku jak najczęściej przedstawienia kukiełkowe , masz wtedy okazję śpiewać maluchowi, odgrywać śmieszne scenki.
- Zachęcaj dziecko do emocjonalnych reakcji na innych, pokazując mu np. jak głaskać płaczące niemowlę albo uśmiechać się do rodzeństwa.
25-06-2013
7. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
W 7. miesiącu życia niemowlęta podwajają swoją wagę urodzeniową (ważą około 8-9 kg). Dziecko przytyje w tym miesiącu około 800 g, a więc trzy razy tyle, co w ubiegłym miesiącu. Przez pierwsze pół roku niemowlę szybko przybiera na wadze, ale wolniej rośnie (mierzy teraz około 65 cm).
Dziecko w pozycji na brzuszku próbuje pełzać do tyłu. Utrzymuje jednocześnie po jednym przedmiocie w każdej ręce. Postukuje zabawką o stół lub barierkę kojca. Położony na podłodze turla się, kręci wokół własnej osi, próbuje pełzać okrężnie i w tył. Obraca się w obie strony.
Leżąc na plecach, niemowlę bawi się swoimi stopami.
Inną doskonałą zabawą jest „kicanie”. Gdy tylko podtrzymasz niemowlę mocno pod paszkami, rytmicznie zacznie uginać i prostować nóżki, jak mała sprężynka. Uwielbia też podniebne loty. Połóż je na brzuszku na swoim przedramieniu i „przelećcie” przez pokój.
Niemowlę umie samo podciągać się do pozycji siedzącej, choć siedzi jeszcze niepewnie. Maluch rwie się już nie tylko do siedzenia, ale i do stania. Kiedy pociągniesz go za rączki z pozycji leżącej, zrobi się sztywny i z twoją pomocą stanie na nóżki. Mięśnie karku są już na tyle silne, że pewnie podtrzymują głowę.
Niemowlę zaczyna używać rąk i poszczególnych palców na różne sposoby. Np. przebiera nimi po ziemi grabiącym ruchem, gdy stara się podnieść jakiś przedmiot. Odkrywa też nowy sposób chwytania – ujmuje przedmiot kciukiem i palcem wskazującym (niczym szczypcami), nie używając dłoni. Dziecko coraz lepiej radzi sobie z trzymaniem kubka, który obejmuje dwoma rączkami.
Czas na rozszerzenie diety. Oprócz ryżowej lub kukurydzianej kaszki i purée z jabłka lub gotowanej marchewki czy ziemniaka, możesz maluchowi podać kolejno: przetarte czarne jagody, dziką różę, morele, gruszki i maliny. Masz też do dyspozycji cały bukiet warzyw. Zacznij od delikatnej w smaku dyni. Potem możesz dołączyć do niej kalafior, brokuły, cukinię, kabaczek, pietruszkę, seler, fasolkę szparagową, zielony groszek, kalarepę, buraki i por (jeśli w waszej rodzinie występuje alergia, z podaniem dwóch ostatnich lepiej poczekaj do 10. miesiąca).
RADY DLA RODZICÓW:
- Pozwól dziecku praktykować stanie, które jest dobrym ćwiczeniem siły mięśniowej i poczucia równowagi.
- Ćwicz z dzieckiem siłę mięśni karku, podciągając je kilka razy z rzędu do góry.
- Kup maluchowi kubek z dwoma uszami i dziobkiem, aby mogło ćwiczyć trzymanie i samodzielne picie.
ROZWÓJ INTELEKTUALNY
Dziecko ogląda się w lustrze i wyciąga rękę do swojego odbicia. Śledzi wzrokiem upadający przedmiot i szuka schowanej przez dorosłego zabawki. Uważnie obserwuje osoby mu bliskie. Wołane po imieniu reaguje odwróceniem głowy. Potrafi naśladować wiele zachowań otaczających je osób.
Niemowlę w tym okresie zaczyna ujawniać swoją wolę. Podczas posiłku daje do zrozumienia, że np. nie chce więcej jeść poprzez odwrócenie głowy czy zaciskanie ust.
Dziecko wykazuje rosnącą fascynację detalami poszczególnych przedmiotów. W tym czasie cieszy się z bardziej skomplikowanych zabawek i interesuje nimi bardziej niż dotąd.
Dziecko staje się prawdziwą gadułą. Gaworzy, wydaje dźwięki sylabowe. Powtarza wielokrotnie te same sylaby, np. "ma-ma", "ba-ba".
Dziecko zaczyna zdradzać poczucie rytmu w mowie, zabawie i innych czynnościach, może np. naśladować twoje rozmowy z innymi ludźmi. Uczy się klaskać w celu wytworzenia rytmu. Maluch rozpoznaje wypowiadane przez ciebie słowa, zwłaszcza te, które odnoszą się do konkretnych obiektów.
Dziecko naśladuje twoją mowę i gesty z coraz większą precyzją. Chce nieustannie odkrywać świat, obraca głowę w stronę, z której dochodzi dźwięk, szuka zabawek, które znikły mu z oczu i porusza się w kierunku pożądanego celu.
W tym czasie można zaobserwować, czy dziecko chętniej posługuje się prawą bądź lewą ręką (większość niemowląt należy do praworęcznych, tylko 15 proc. do leworęcznych, a niewielka grupa do oburęcznych).
RADY DLA RODZICÓW:
- Pobudzaj zainteresowanie dziecka otaczającym go światem, zapewnij dziecku kontakt z różnorodnymi obiektami do oglądania, słuchania, dotykania, wąchania.
- W tym wieku ogromną radością są dla dziecka wyprawy poza dom – do parku, do zoo, nad jezioro.
- Puść dziecku piosenkę i wyklaskaj jej rytm, zachęć je do klaskania, dzięki temu pomożesz mu zrozumieć, że pewne czynności i zjawiska powtarzają się.
- Gdy mówisz do dziecka, staraj się nazywać pokazywaną rzecz lub wykonywaną czynność
ROZWÓJ SPOŁECZNY
Twoje dziecko coraz lepiej rozpoznaje różnice między ludźmi i woli tych, których dobrze zna. Reaguje lękiem na obce osoby. Może cofać się, kurczowo trzymać opiekuna, marudzić czy wybuchnąć płaczem. Świadomie wyraża swoje sympatie i antypatie poprzez mimikę, mowę ciała i dźwięki.
Niemowlę również bacznie obserwuje wysyłane przez opiekunów sygnały i w niejednoznacznych sytuacjach stara się na ich podstawie zrozumieć, co się wokół niego dzieje.
Dziecko zaczyna okazywać uczucia, zainteresowanie i przywiązanie innym członkom rodziny oraz opiekunom, nie tylko tobie. Na dźwięk znajomego głosu uśmiecha się, gaworzy, macha rączkami. Może też ruszyć w stronę mówiącego. Duże znaczenie dla dziecka ma jego własne imię. W tym okresie powinien je jak najczęściej słyszeć, by uczyć się, że ono należy właśnie do niego.
RADY DLA RODZICÓW:
- Jak najczęściej zwracaj się do dziecka po imieniu. Utrwalaj też znajomość imion innych domowników, np. w zaimprowizowanych piosenkach.
- Pobaw się z dzieckiem w rozpoznawanie głosów; posadź na foteliku a kilku domowników niech mówi do niego zza oparcia; obserwuj reakcje na poszczególne głosy.
09-04-2013
6. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
6-miesięczne niemowlę w pozycji na brzuchu opiera się na dłoniach i kolanach, unosząc tułów. Siada podciągane za obie ręce. W tym wieku dziecko jeszcze nie siedzi samodzielnie, tylko czasem mu się to udaje, jednak po krótkiej chwili wywraca się ponownie. Także na spacerze umiejętność siedzenia stwarza dziecku nowe perspektywy. Najwyższy czas na zmianę wózka.
Dziecko przewraca się z pleców na brzuszek i na odwrót. Chwyta przedmiot całą dłonią i wyprostowanym kciukiem. W leżeniu na plecach unosi głowę i bawi się stopami. Maluch potrafi sięgać w górę i w dół, przed siebie, na boki, a także w kierunku obiektu poruszającego się wokół niego. Umie też przekładać przedmiot z ręki do ręki.
Niemowlę z zapałem toczy się po podłodze, łóżeczku, kojcu. Niestety, nie potrafi jeszcze właściwie pokierować swoimi działaniami, a tym bardziej ocenić odległości, więc nieraz uderzy się o ścianę lub mebel. Maluch dzięki turlaniu przemieszcza się z miejsca na miejsce. Może zapuścić się w zupełnie dotąd niedostępne dla niego rejony, np. pod stół lub za zasłony. Oprócz turlania dziecko umie już pełzać.
Być może nadszedł już czas na urozmaicenie dziecięcego jadłospisu. Wielu półrocznym niemowlętom nadal wystarcza mleko mamy, ale niektóre zaczynają się już interesować tym, co rodzice mają na talerzach, wyciągają rączki do pełnej łyżki, zaglądają do kubka. W tym miesiącu możesz powoli zacząć wprowadzać do dziecka nowe pokarmy.
Pierwsze potrawy, jakie podasz dziecku, powinny mieć delikatny smak i konsystencję kremu. Na początek najlepsza będzie kaszka ryżowa lub kukurydziana rozrobiona twoim mlekiem lub, jeśli nie karmisz piersią, mlekiem modyfikowanym. Możesz też podać niemowlęciu tarte jabłko, puree z gotowanej marchewki lub ziemniaka.
Pamiętaj, że jedzenie z łyżeczki to dla malucha nowe doświadczenie. Na początku większa część posiłku będzie lądować na brodzie i śliniaczku. Bądź cierpliwa. Nauka jedzenia wymaga czasu.
Na przełomie 6. i 7. miesiąca trzeba zaszczepić dziecko przeciw WZW typu B (dawka trzecia) i poliomyelitis (OPV – dawka trzecia).
RADY DLA RODZICÓW:
- Sadzaj dziecko na swoich kolanach, podtrzymuj lekko w pasie, a potem zwalniaj uchwyt, pozwalając by maluch siedział przez kilka sekund samodzielnie.
- Dobierz parami coś szorstkiego i gładkiego, ciepłego i zimnego, itd. Daj dziecku jeden przedmiot, a po chwili drugi z danej pary. Obserwuj, czy dziecko zauważy różnicę, opisuj prostymi słowami wrażenia, jakich doświadcza.
- Zachęcaj niemowlę do pełzania; połóż na brzuszku na miękkim podłożu, podeprzyj dłońmi jego podeszwy i delikatnie popchnij do przodu.
- Zabezpiecz dom przed młodym odkrywcą. Zdejmij zwisające nisko obrusy, schowaj przewody elektryczne, zabezpiecz gniazdka zaślepkami, opróżnij dolne szafki.
ROZWÓJ INTELEKTUALNY
Mózg dziecka w tym okresie osiąga połowę średniej wagi mózgu dorosłego. Niemowlę szybko przyswaja wiedzę za pomocą zmysłów i kojarzy informacje pochodzące od różnych zmysłów. Potrafi określić, w jakim humorze są otaczające go osoby, rozróżnia płcie, wie, z czyich ust padają dane dźwięki. Pamięta też doświadczenia sprzed kilku dni (do 2 tygodni wstecz).
Maluch sięga i pewnie chwyta przedmioty, którymi wykonuje pewne manipulacje, przekładając z ręki do ręki. Dziecko w tym okresie spontanicznie i śpiewnie gaworzy, wydaje dźwięki sylabowe, modyfikując wysokość i ton głosu.
Niemowlę umie już powiązać dźwięk z jego źródłem. Doskonali swoją percepcję słuchową i wykorzystuje dźwięki do identyfikacji poszczególnych przedmiotów. W tym okresie możesz usłyszeć sylaby „ba”, „ga”, „da”, „ma”, „pa”, „ła”. Pozostałe spółgłoski pojawią się później.
Dziecko robi się coraz bardziej rozmowne, zwłaszcza gdy chce zwrócić na siebie uwagę. Chętnie też „dyskutuje” ze swoim odbiciem w lustrze.
Jak najwięcej mów do dziecka. Już wkrótce twoje starania zostaną nagrodzone. Maluch nie zacznie jeszcze wprawdzie mówić, ale będzie sporo rozumiał, a od tego już tylko krok do nawiązania prawdziwego porozumienia.
Dziecko zdradza pierwsze przejawy poczucia własnej wartości (uśmiecha się do siebie w lusterku, przywiązuje się do zabawki). To świadczy o rosnącej świadomości, kim jest i ile znaczy. Doskonalą się jego zdolności poznawcze. Wie, że pewne przedmioty znikają, ale można je odnaleźć. W tym czasie dziecko powinno szukać zabawek, które np. wypadły mu z łóżeczka.
RADY DLA RODZICÓW:
- Podczas zabawy przed lustrem zakładaj dziecku różne nakrycia głowy i obserwuj, jak zareaguje na zmianę swojego wizerunku.
- Spróbuj nauczyć dziecko najprostszych słów złożonych z dwóch jednakowych sylab i pokaż mu, co one oznaczają („baba”, „mama”, „pa-pa”).
- Baw się z dzieckiem w chowanie i szukanie przedmiotów.
- Podczas kąpieli pokaż dziecku zabawki, które toną i takie, które utrzymują się na wodzie, daj do zabawy sitko, kubek, butelkę.
Dziecko odróżnia osoby obce od znajomych, może w tym czasie reagować lękowo na nieznane twarze. Niemowlę pilnie obserwuje ludzi, których dobrze zna, którzy się nim opiekują. Uśmiecha się do nich spontanicznie, „zagaduje”, macha na ich widok rączkami i nóżkami.
Niemowlę cieszy się na zabawę z tobą, umie już to przewidzieć. Może próbować „prosić” cię o kontynuowanie zabawy różnymi dźwiękami, podrygując lub marudząc, gdy ją skończysz.
W tym okresie kołysanie nie jest jedynym sposobem na pocieszenie malucha w momentach smutku czy płaczu. Ukojenie przynosi dziecku obecność osób, do których jest przywiązane, czy bliskość ulubionej zabawki.
Dziecko okazuje przywiązanie do rodziców i opiekunów, spokojnie bawiąc się w ich obecności, a tęskniąc za nimi, gdy wyjdą z pokoju i reagując głośnym śmiechem na ich powrót. Silne przywiązanie do najbliższych wzmacnia w dziecku poczucie bezpieczeństwa i pewność siebie.
Używane przez dziecko sylaby, samogłoski, spółgłoski składają się na jego „język społeczny”. Niemowlę naśladuje dźwięki usłyszane od osób z otoczenia, co jest pierwszą formą porozumiewania się za pomocą mowy.
RADY DLA RODZICÓW:
- Bawcie się w „A kuku!”, „Koci-koci łapki”, w chowanego, w „A gdzie jest...?”. Takie zabawy sprzyjają rozwojowi społecznemu dziecka.
- W nowym otoczeniu daj dziecku czas na oswojenie się z nowymi osobami.
- Dając dziecku nową zabawkę, zademonstruj jej właściwości, a potem pozwól maluszkowi wypróbować ją samodzielnie.
- Postaraj się mieć dziecko zawsze przy sobie, np. w nosidełku; jeśli na chwilę zostawiasz malucha samego, mów do niego z drugiego pokoju, żeby czuł twoją obecność.
27-03-2013
5. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ RUCHOWY
5-miesięczne niemowlę urosło o około 2,5 cm, przybyło mu też około 500 g, a sprawność, jaką osiągnie w 5. miesiącu, na pewno będzie dla ciebie powodem do dumy.
Dziecko w pozycji na brzuchu leży z wyprostowanymi nogami i obraca się na boki, stara się oprzeć na dłoniach i unieść górną część tułowia. Potrafi podnieść klatkę piersiową niemal pod kątem prostym do podłoża. To tzw. pozycja „foki”, która zapowiada przejście do następnego etapu rozwoju – raczkowania.
Tymczasem maluch leżąc na brzuchu i odpychając się rękami lub nogami, będzie w stanie posunąć się o kilka cm do przodu lub do tyłu. Twoje dziecko umie już także przekręcać się z pleców na brzuszek i odwrotnie.
5-miesięcznego niemowlaka można właściwie porównać do wygimnastykowanego akrobaty. Kiedy leży na plecach sięga do stóp i prowadzi je do ust, aktywnie unosi głowę, wspiera się na głowie i nóżkach, podnosi brzuszek i poznaje świat do góry nogami. Maluch z zapałem przetacza się z brzucha na plecy i odwrotnie, podpiera się na prostych rękach i sięga po zabawkę umieszczoną na wysokości jego wzroku. Umie już chwycić grzechotkę całą dłonią z prostym kciukiem i przekładać ją z ręki do ręki. Może też trzymać kubek obiema rękami i unosić do ust. To wstęp do samodzielnego jedzenia i picia, które również jest kamieniem milowym w rozwoju dziecka.
W 5. miesiącu niemowlę siedzi już pewnie z podparciem. Potrafi wytrzymać w tej pozycji dość długo bez przewracania się, ponieważ jego plecy są obecnie mniej zaokrąglone.
W tym czasie niemowlę umie obracać nadgarstkiem podczas trzymania zabawki. Może więc obejrzeć ją ze wszystkich stron i dokładniej "zbadać" jej właściwości.
Niektóre niemowlęta w tym wieku są już gotowe do przyjmowania stałych pokarmów. Lepiej jednak zaczekać z tym jeszcze miesiąc lub dwa. Zbyt wcześnie wprowadzone pokarmy stałe mogą wywołać alergie i bóle brzucha.
U dziecka lada chwila mogą zacząć wyrzynać się też pierwsze ząbki. Ząbkowaniu może też towarzyszyć podwyższona temperatura i luźniejsze stolce. Masuj maluchowi dziąsła miękką silikonową szczoteczką dla niemowląt. Możesz też dać mu do gryzienia miękki plastikowy gryzak wypełniony wodą (schłodzony w lodówce). Przed karmieniem i przed snem posmaruj dziąsła dziecka znieczulającym żelem. Jeśli ból jest silny lub maluch gorączkuje, podaj mu paracetamol w czopku lub syropie.
Kiedy pojawią się pierwsze ząbki, nie daj się przekonać, że trzeba odstawić malucha od piersi. Jeśli tylko będziesz go dobrze przystawiać, na pewno cię nie pogryzie.
W 5. miesiącu przychodzi czas na podanie dziecku szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP – dawka trzecia) i poliomyelitis (OPV – dawka druga).
RADY DLA RODZICÓW:
- Pochylaj się nad dzieckiem i pozwalaj mu chwycić twoje ręce, a potem delikatnie podciągaj je do pozycji siedzącej.
- Bawcie się w robienie "pa-pa" - to pomaga dziecku ćwiczyć rotację nadgarstka.
- Pobudzaj w dziecku ochotę do pełzania, np. ustawiając zabawkę w odległości kilkunastu centymetrów od niego.
- Pozwalaj, by dziecko, jeśli ma ochotę, jadło z butelki samo.
5-miesięczne niemowlę reaguje na swoje odbicie w lustrze, rozróżnia twarze obce i znajome reagując na ton głosu i mimikę dorosłego. Odwraca głowę w kierunku źródła dźwięku. Sięga spontanicznie po przedmioty, manipuluje nimi, potrząsa, ogląda, obmacuje i wkłada do ust. Chętnie wydaje okrzyki radości, wymawia samogłoski i spółgłoski. Rośnie w tym czasie "gadatliwość" dziecka.
Niemowlę cieszy się swoimi palcami, zaczyna rozumieć, jak działają i do czego służą. Sięgając po jakiś przedmiot, maluch używa już obu rąk. A dzięki szybko rozwijającej się koordynacji wzrokowo-ruchowej, jest w stanie ocenić, jaką wielkość ma przedmiot i jak daleko się znajduje. Dziecko dobrze rozumie też zależności przyczynowo-skutkowe. Wie np., że jeśli się rozpłacze, ktoś wyjmie je z łóżeczka.
Maluch w tym czasie potrafi dłużej koncentrować się na jednym przedmiocie. Najbardziej ciekawią go zabawki oddziałujące jednocześnie na kilka zmysłów – ruszające się, kolorowe, hałaśliwe.
Niemowlę staje się coraz bardziej spostrzegawcze. Z zainteresowaniem przygląda się chodzącej po ścianie muszce. Jego uwadze nie ujdzie nawet najmniejszy okruszek. Zanim położysz dziecko na dywanie sprawdź więc dokładnie, czy nie ma tam żadnych guzików, koralików, czy innych drobiazgów, które mogłoby włożyć do buzi.
Dziecko w wieku 5 miesięcy wyraźnie potrafi odróżniać mimikę dorosłych. Inaczej reaguje na twój uśmiech, inaczej na twoją smutną czy rozgniewaną twarz. Rozróżnia też głosy przyjazne od agresywnych. Na przykrą sytuację może zareagować płaczem.
RADY DLA RODZICÓW:
- Pomagaj dziecku ćwiczyć palce, bawcie się np. w "Sroczka kaszkę warzyła".
- Często śpiewaj niemowlakowi, to pobudza umiejętność artykułowania sylab u dziecka.
- Zabawa przed lustrem jest dla dziecka stymulacją wzrokową i ogólnorozwojową, pozwól więc maluchowi przypatrywać się swemu odbiciu jak najczęściej.
- Używając prostych pytań i odpowiedzi, prowadź z dzieckiem dialog - im więcej będziesz z nim rozmawiać, tym szybciej nauczy się ono rozumieć mowę.
Dziecko reaguje na melodię i intonację głosu dorosłej osoby. Ustala się między wami prawdziwa harmonia. Twoje dziecko reaguje śmiechem na twoją zadowoloną twarz i może zacząć płakać, jeśli ty płaczesz.
W tym okresie dziecko często ma swoją jedną ulubioną zabawkę (kocyk, pieluszkę), do której jest bardzo przywiązane. W ten sposób maluch tworzy nowe emocjonalne więzi i uczy się, jak radzić sobie z własną samotnością, smutkiem i poczuciem zagrożenia.
Dziecko reaguje na innych ludzi na wiele różnych sposobów – piszczy, śmieje się, macha rączkami. Ale naprawdę przywiązane jest tylko do ciebie. Maluch może więc przejawiać lęk, gdy widzi obcą twarz lub słyszy nieznajomy, głośny i groźny głos.
RADY DLA RODZICÓW:
- Gdy dziecko marudzi nie interweniuj natychmiast, odczekaj chwilę, może będzie potrafiło pocieszyć się samo, swoimi rączkami i paluszkami.
- Czas na przedstawienie kukiełkowe. Z kukiełką na ręce rozmawiaj z dzieckiem, śpiewaj mu, połaskocz delikatnie…
- Staraj się być miła dla dziecka, nawet jeśli jesteś zła czy zdenerwowana. Twój zły nastrój to dla malucha ogromny stres, który może odbić się na jego usposobieniu.
- Jak najczęściej baw się z maluszkiem; im więcej czasu spędzisz z nim w tym okresie, tym bliższa będzie wasza więź.
13-02-2013
4. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
4-miesięczne niemowlę podwaja zwykle swoją wagę urodzeniową. 4. miesiąc to również czas dużego postępu w rozwoju motorycznym – trzymany pionowo niemowlak zaczyna stabilnie utrzymywać główkę, a położony na brzuszku unosi ją pewnie.
Dziecko może też w tej pozycji oprzeć się na samych dłoniach, jednocześnie prężąc nóżki – wówczas buja się na brzuszku jak kołyska. Niemowlę umie też siedzieć podparte poduszkami, a także przewracać się z boku na plecy i z pleców na bok.
Nóżki dziecka stają się coraz silniejsze. Maluch umie już je wyprostować, próbuje się nimi odpychać. Rośnie siła ramion: twoje dziecko rozstawia je szeroko i wymachuje nimi niczym skrzydłami. Niemowlę pewnie sięga ręką do przedmiotu, często udaje mu się go chwycić. Wtedy przez chwilę przygląda się mu z ciekawością, manipuluje nim, potrząsa i wreszcie wkłada do buzi.
Dziecko chwyta całą dłonią bez użycia kciuka, który zwykle pozostaje w środku dłoni. Nie potrafi trzymać dwóch przedmiotów na raz – gdy zaciekawi je inna zabawka, trzymana dotychczas grzechotka wypada z dłoni, a rączki wędrują ku innej atrakcji.
Niemowlę z upodobaniem powtarza przypadkowo odkryte czynności, np. puszcza bańki ze śliny, parska, robi miny. Nowo odkrytą umiejętnością jest radosny, głośny śmiech. Oprócz tego wydaje okrzyki od wysokich do niskich tonów, grucha, cmoka. Potrafi krzykiem dopominać się obecności mamy.
4-miesięczny niemowlak jest już bardzo sprawny. Gdy trzymasz go pionowo na ręku, nie musisz już podtrzymywać mu główki. Jeśli używasz chusty do noszenia dzieci, najwyższy czas zmienić małemu obserwatorowi pozycję na bardziej pionową. Dziecko może teraz niemal siedzieć wsparte plecami o twój brzuch i piersi lub o jedno ramię chusty i rozglądać się dookoła.
Możesz też bez obaw nosić niemowlę w nosidełku. Na pewno mu się to spodoba, zwłaszcza jeśli posadzisz je twarzą w kierunku marszu i bez wykręcania główki będzie mogło zobaczyć coś więcej niż twój biust.
Dziecko ma już ustalone pory karmienia. Domaga się jedzenia średnio co 3-4 godziny, ale potrafi też wytrzymać nieco dłużej. W nocy śpi nawet 7 godzin bez przerwy, a w dzień zasypia 3 razy o stałych porach.
RADY DLA RODZICÓW:
Często układaj dziecko na brzuszku, np. kładąc przed nim zabawkę. Dzięki temu będzie ćwiczył trzymanie jej w pionie i pozna świat z nowej perspektywy.
Zawieszaj na tasiemkach kolorowe przedmioty, niech maluszek ćwiczy sięganie i chwytanie.
Wołaj dziecko po imieniu z różnych miejsc w pokoju i czekaj na reakcję. Szukając źródła dźwięku, maluch będzie doskonalił współpracę zmysłów słuchu i wzroku.
Bawcie się w „rowerek”. Poruszaj nóżkami maleństwa jakby jeździło na rowerku, recytuj rytmiczny wierszyk lub śpiewaj: to zapewnia dobrą koordynację motoryczną, niezbędną w późniejszej nauce chodzenia.
Do kąpieli wkładaj dziecku pływające zabawki, puszczaj bańki i lekko pryskaj na nie wodą.
ROZWÓJ INTELEKTALNY
4-miesięczne dziecko odwraca głowę by spojrzeć na osobę, która go woła. Ale umie też samo zaczepiać dorosłych wydawaniem różnych dźwięków, odpowiada uśmiechem na uśmiech.
Niemowlę w tym okresie jest bardzo gadatliwe. Grucha i uśmiecha się, gdy się do niego przemawia. A już pod koniec 4. miesiąca z ust dziecka popłyną nowe dźwięki – spółgłoski, np. „ba-ba”, „ga-ga”, „na-na”. Maluch do swojego repertuaru dodaje nowe dźwięki, lubi słuchać tych, które samo wydaje, to dla niego niezła zabawa.
Dziecko zaczyna naukę zabawy. Dotyka, obmacuje, chwyta i ogląda zawieszone nad łóżeczkiem zabawki. Sięga po nie oburącz i niepewnie, a włożoną do ręki rzecz prowadzi do ust i potrząsa nią. Często bawi się swoimi rękami. Dobry prezent dla dziecka w tym czasie to stojak z podwieszonymi grzechotkami. Niemowlak będzie je trącał rączkami i próbował złapać. To zabawka, która zajmie go na długie chwile.
4-miesięczny maluch próbuje wszystkiego: zabawek, kocyka, własnych rąk. Pozwól mu na to. Lizanie i ssanie to dla niego jeden z najważniejszych sposobów poznawania rzeczywistości. Dosłownie smakuje otaczający go świat. Niemowlę w tym okresie potrafi rozpoznać charakterystyczne zapachy, np. swoich zabawek, kosmetyków, dobrze pamięta też zapach mleka mamy.
Twoje dziecko potrafi już patrzeć na boki, w górę, w dół, wraz ze wzrostem sprawności wzrokowej idzie zainteresowanie otaczającym światem. Około 4. miesiąca u niemowląt pojawiają się pierwsze oznaki świadomości, że rzeczy istnieją nawet wtedy, jeśli znikną z pola widzenia. Niedługo twoje dziecko zacznie poszukiwać takich „ukrytych” skarbów. Pomoże mu w tym podstawowa wiedza o odległości i wyczucie przybliżania się przedmiotów.
RADY DLA RODZICÓW:
Pozwól poznawać dziecku nowe zapachy, zbliżaj do twarzy różne przedmioty (cytrynę, banana), wypowiadaj ich nazwy i obserwuj reakcje dziecka.
Nagraj wydawane przez dziecko dźwięki i puszczaj mu je czasem, obserwując, z jaką uwagą przysłuchuje się własnemu głosowi.
Pozwól dziecku bawić się przed lustrem i cieszyć własnym odbiciem, rób do lustra śmieszne miny i zachęć do tego dziecko.
Mów do dziecka prostymi zdaniami i czekaj na „odpowiedź”.
Noś dziecko na rękach i śpiewaj piosenki - to jeden z najlepszych sposobów na rozwijanie umysłu niemowlęcia.
ROZWÓJ SPOŁECZNY
Świat coraz bardziej ciekawi dziecko. W parku jego uwagę przyciągają kolorowe liście, w ogrodzie kwiaty, na ulicy głośne samochody. Wiele niemowląt w tym wieku ma dość spacerów w głębokim wózku. Nic dziwnego, leżąc w nim, mogą podziwiać tylko niebo. Ale na spacerówkę jest za wcześnie. Mięśnie malucha nie są jeszcze gotowe na pozycję siedzącą. By poprawić widoczność małemu pasażerowi, wystarczy podłożyć mu pod plecy małą poduszkę. Dzięki niej nie będzie leżeć zupełnie płasko. Można też położyć dziecko na brzuszku, tyłem do kierunku jazdy. Będzie zaciekawione wysoko unosić głowę, a gdy się zmęczy, po prostu zaśnie.
Niemowlę wyraźnie rozpoznaje już swoich i obcych. Dziecko odróżnia znany głos, znaną twarz. Na widok nieznajomych twarzy często reaguje niechęcią, a nawet strachem. W domu w otoczeniu bliskich czuje się natomiast pewnie i bezpiecznie. Często się uśmiecha, a rozbawiony głośno się śmieje.
W miarę, jak poszerza się krąg „znajomych” dziecka, zaczyna ono wyrażać swój stosunek do różnych osób. Wyraża swoje preferencje marudzeniem, płaczem lub chęcią przytulenia się do opiekunów.
Dziecko szczególnie lubi, gdy śpiewasz i tańczysz z nim w ramionach. Uwielbia też wygłupy. Tata robiący dziwne miny czy brat wyskakujący zza firanki potrafią go rozbawić tak, że aż piszczy z zachwytu. Mama naśladująca jego własne gaworzenie też jest bardzo zabawna. Mów do dziecka często i dużo, bo tak wiernego słuchacza jeszcze nie miałaś. Będzie zafascynowany słuchał wszystkiego, co masz mu do powiedzenia. To naprawdę wyjątkowa cecha.
RADY DLA RODZICÓW:
Staraj się nie pozostawiać dziecka samego, kiedy nie śpi; dzieci w tym wieku są bardzo towarzyskie i nie lubią przebywać same, natomiast uwielbiają towarzystwo innych dzieci, zaproś więc czasem jakiegoś starszego malucha do zabawy.
Zawsze odpowiadaj na płacz niemowlęcia. Dziecko musi czuć, że się o nie troszczysz, że nie jest samo. Płacz w tym okresie jest jedynym sposobem kontaktowania się malca ze światem.
ŹRÓDŁO: http://babyonline.pl
14-01-2013
3. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
3-miesięczne niemowlę potrafi leżąc na brzuchu (w tzw. pozycji żabki), opierać się symetrycznie na przedramionach i podnosić główkę tak wysoko, że jest w stanie patrzeć prawie na wprost. Jest już też na tyle silne, że w tej pozycji może wytrwać nawet minutę.
Niemowlę kręci główką patrząc np. za tobą, kiedy chodzisz po pokoju. Potrafi śledzić wzrokiem przedmiot, który znajduje się ok. 15 cm od jego twarzy i porusza się w ruchu kołowym. Mięśnie szyi są na tyle wzmocnione, że niemowlę podniesione do pozycji siedzącej nieco lepiej utrzymuje też głowę w pionie. Natomiast podtrzymywane pod pachami na lekko zgiętych nogach w stawach kolanowych i biodrowych opiera się o podłoże.
Niemowlę położone na plecach wytrwale próbuje obrócić się na bok. I coraz częściej mu się to udaje. Nawet na moment nie zostawiaj malucha samego na wersalce czy przewijaku, bo mógłby przekręcić się i spaść. Od momentu, kiedy malec zacznie ćwiczyć obracanie się, rozpoczyna się w życiu dziecka okres… siniaków i guzów.
Gdy będzie w dobrym nastroju, delikatnie podciągnij szkraba za nadgarstki do siedzenia. Zobaczysz, jak dzielnie będzie starał się dźwignąć głowę i ramiona. Ale nie martw się, jeśli będzie mu to jeszcze sprawiać trudności. Za kilka tygodni na pewno mu się uda.
Maluszek zapamiętale ćwiczy sięganie, a chwytanie przestaje być już tylko odruchem. Twoja pociecha utrzymuje grzechotkę w ręku, potrząsa nią. Wraz z rozwojem percepcji wzrokowej maluch widzi przedmioty, których wcześniej nie zauważał. Zdobywa też poczucie głębi i zaczyna dostrzegać, ze świat jest trójwymiarowy.
U dziecka można też zauważyć coś, co w fachowej terminologii nazywa się natężoną reakcją orientacyjną. Maluch w odpowiedzi na jakiś interesujący dla niego bodziec skierowuje oczy w tę stronę z równoczesnym otwarciem buzi i zahamowaniem innych ruchów. Wygląda to bardzo pociesznie. W tym samym czasie może pojawić się podobna, ale negatywna reakcja strachu (usta wyciągają się w dół w tzw. podkówkę).
Niemowlę w tym okresie częściej wydaje dźwięki („gruchanie”), takie jak kichanie, westchnienia czy popiskiwanie z radości. Wiele z tych dźwięków zaniknie w późniejszym okresie, tylko niektóre zamienią się w gaworzenie, a potem słowa. Stopniowo zanikają odruchy noworodkowe. U twojego dziecka powinno już zarosnąć tylne ciemiączko.
Na przełomie 3. i 4. miesiąca, czyli po upływie sześciu tygodni od ostatniego szczepienia, przychodzi czas na podanie dziecku szczepionki przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (DTP – dawka druga) i poliomyelitis (OPV – dawka pierwsza).
RADY DLA RODZICÓW:
- Kilka razy dziennie układaj malucha na brzuszku, to wzmacnia mięśnie i stymuluje wzrok.
- W zasięgu rączek powieś na tasiemkach zabawki. Sięgając po nie, dziecko będzie ćwiczyło koordynację wzrokowo-ruchową i koncentrację wzroku.
- Tańcz z dzieckiem na ręku, to świetna zabawa wspierająca rozwój mięśni, równowagi oraz wielu zmysłów.
- Wybierz się z maluchem na basen, na wielu pływalniach organizowane są specjalne zajęcia dla niemowląt i ich mam.
Dziecko coraz sprawniej korzysta ze swoich zmysłów i uczy się koordynować ich pracę – widząc kolorowe zabawki nie tylko przygląda im się z zainteresowaniem, ale jeszcze wyciąga w ich kierunku rączki.
Dłonie nie są już zaciśnięte i maluszek coraz bardziej się nimi interesuje. Czasem udaje mu się trafić rączką do buzi. Któregoś dnia zobaczysz, że ze zdumieniem przygląda się swoim dłoniom. Wcześniej zupełnie ich nie dostrzegał, a teraz dotyka paluszków, próbuje wkładać je do buzi, liże. Przez jakiś czas dłonie będą ulubionymi zabawkami niemowlęcia. Szybko wpadnie też na to, że może sięgnąć rączką po grzechotkę (czasem nawet uda mu się nią przez chwilę pomachać).
Dziecko śledzi przedmiot oddalający się z pola widzenia, przypadkowo zaczepia zawieszone przedmioty nad łóżeczkiem. Niemowlę szuka też wzrokiem źródła dźwięku.
Większość niemowląt w tym wieku w pozycji pionowej sztywno trzyma główkę i rozgląda się z zaciekawieniem wokół. Maluch nie chce już całymi dniami leżeć w łóżeczku. Woli zwiedzać mieszkanie, wyglądając zza twojego ramienia. Zatańcz z nim w rytm spokojnej muzyki. Na pewno mu się spodoba. Dziecko ucieszy się też, gdy posadzisz go w leżaczku, z którego będzie mógł przyglądać się temu, co robisz. Pozwól mu patrzyć, jak przygotowujesz obiad, wkładasz pranie do pralki, podlewasz kwiaty. To wszystko fascynuje maleństwo.
Maluch coraz częściej odpowiada uśmiechem na uśmiech, wydaje okrzyki zadowolenia. Niemowlę lubi powtarzać usłyszane odgłosy. Na głos dorosłego odpowiada ciągiem długich gardłowych dźwięków. Czasem przesuwa ślinę do tylnej strony gardła i wydaje prawdziwe bulgoty.
RADY DLA RODZICÓW:
- Przypomnij sobie zabawy paluszkowe (np. „Ważyła sroczka kaszkę”), jeśli nie pamiętasz, zapytaj mamę lub babcię.
- Daj poznać różne materiały, spróbuj gładzić dziecko jedwabną chusteczką, ręcznikiem frotte, aksamitem, futerkiem.
- Mów do malucha jak najwięcej („Teraz zmienimy pieluszkę i założymy śpioszki”, „Po obiedzie pójdziemy na spacer, dobrze?”). To nic, że na razie niewiele z tego rozumie. Za kilka miesięcy twoja gadatliwość będzie procentować. Niemowlęta, do których dużo się mówi, więcej rozumieją i szybciej zaczynają mówić.
Twój maluszek reaguje ożywieniem ruchowym, uśmiechem, wydawaniem dźwięków na kontakt z ludźmi. Niemowlę jest coraz bardziej towarzyskie i pogodne. Gdy pochylisz się nad nim, uśmiecha się szeroko i radośnie grucha. Rozbawione piszczy z uciechy i śmieje się w głos. A rozśmieszyć może go niemal wszystko: szalone zabawy rodzeństwa, dziwna mina mamy, nagłe kichnięcie taty. Gdy jednak się rozzłości, głośno płacze, a w jego oczach pojawiają się prawdziwe łzy.
Dziecko nauczyło się już, że płaczem, marudzeniem, a nawet spojrzeniem może dać ci do zrozumienia, że czuje się samotne i chce, żeby ktoś wziął je na ręce i przytulił. Między rodzicami a szkrabem ustala się w tym okresie prawdziwa harmonia: wzajemnie potraficie odczytać mowę ciała, mimikę, nastroje i emocje. Jest to podwalina pod głęboką, społeczną więź, a wielu rodziców (zwłaszcza ojców) właśnie w tym okresie naprawdę „zakochuje się” w swoim dziecku.
RADY DLA RODZICÓW:
- Zapakuj malucha w chustę lub nosidełko i wybierz się do muzeum, pospaceruj po starówce. W większych miastach kina organizują specjalne seanse, na które można wybrać się z niemowlęciem.
- Ćwicz z dzieckiem artykułowanie różnych dźwięków, udawaj odgłosy zwierząt, gwiżdż… Takie ćwiczenia to doskonały trening mowy i sposób na nawiązanie z dzieckiem bliższego kontaktu.
11-12-2012
2. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ RUCHOWY
Miesięczne niemowlę, leżąc na brzuchu, może już umieć unieść głowę i ramiona na wysokość 5 cm i utrzymać się w tej pozycji coraz dłużej. W pozycji pionowej niemowlę zachowuje chwiejnie wyprostowaną postawę, a podtrzymywane w pozycji pionowej dobrze kontroluje ustawienie głowy. Dotykając podłoża, ugina nogi, a nawet czasem samodzielnie przewraca się z boku na plecy. Leżąc na pleckach, dziecko zaczepia zawieszone w zasięgu rąk zabawki i niekiedy udaje mu się utrzymać przedmiot włożony mu przez dorosłego do ręki.
Miesięczne niemowlę coraz chętniej i na dłużej zatrzymuje wzrok na twojej twarzy lub interesującym go obiekcie, częściej zwraca uwagę na kolorowe przedmioty, zwłaszcza te o zdecydowanych barwach.
Pod koniec 2. miesiąca pojawia się pierwszy uśmiech dziecka, zarezerwowany oczywiście dla ciebie.
Dziecko może wciąż machać energicznie rączkami, nóżkami, wiercić się, a nawet wyciągać rączkę w kierunku interesującego je przedmiotu. Twój maluch widzi już z większej odległości. Jego mózg doskonali widzenie obuoczne.
W 6. tygodniu życia przychodzi czas na podanie maluchowi drugiej dawki szczepionki przeciwko WZW typu B oraz domięśniowo pierwszej dawki szczepionki na błonicę, tężec i krztusiec (DTP – dawka pierwsza).
Z czasem u niemowlaka wydłużają się odstępy między drzemkami, dziecko w ciągu dnia jest coraz bardziej ożywione. Już wkrótce będzie sypiało o określonych porach. Tymczasem w odczuwaniu głodu pojawia się pewna regularność, maluch dopomina się o jedzenie najczęściej co trzy godziny. Jednak w drugim miesiącu życia rośnie apetyt malucha. Lekarze nazywają to skokiem rozwojowym. Wówczas dziecko może domagać się jedzenia nawet częściej niż co godzinę.
Twój niemowlak wkłada do buzi rączki – i nie jest to tylko przypadkowy odruch, w ten sposób maluch poznaje świat. Wkrótce zacznie wkładać do buzi wszystko, co wpadnie mu w ręce.
Między 6. a 8. tygodniem życia dziecko zaczyna miewać kolki - bolesne bóle brzucha. Sygnalizuje je napadowy płacz, niedający się ukoić. Możesz wtedy spróbować utulić dziecko głaskaniem, przytulaniem, ciepłą kąpielą, śpiewaniem, masażem brzuszka. Dolegliwości zmniejszają się też po zmianie pozycji dziecka, położeniu na pochyłym podłożu i stosowaniu ciepłych okładów na brzuszek.
RADY DLA RODZICÓW:
- Umożliwiaj dziecku trening główki (dziecko powinno leżeć na brzuszku na twardym podłożu z rączkami pod klatką piersiową).
- Stymuluj rozwój koordynacji wzrokowej, umieszczając kolorowy przedmiot w odległości ok. 30 cm od twarzy dziecka i powoli zataczaj nim kręgi.
- Pomóż dziecku w nauce chwytania, umieszczając jakąś zabawkę blisko jego dłoni, a gdy maluch próbuje sięgać, włóż tę rzecz w jego zaciśniętą piąstkę i delikatnie rozprostuj mu palce.
ROZWÓJ INTELEKTALNY
Twoje dziecko staje się aktywnym obserwatorem, chętnie naśladuje mimikę twarzy, gesty, ruchy i dźwięki otaczających je osób. W 5. tygodniu życia u niemowlęcia w czasie krzyku mogą pojawić się też pierwsze łzy. To dowód na rozwój skomplikowanych reakcji układu nerwowego. Rozpoczęcie aktywności gruczołów łzowych wzbogaca życie dziecka w jeszcze jeden sposób wyrażania emocji.
W tym czasie dziecko zaczyna wydawać też krótkie gardłowe dźwięki: „agu”, „ga”, „kha”, „ehe”, „he” (tzw. głużenie). Z czasem maluch będzie wzbogacał swoje „słownictwo” i powtarzał więcej dźwięków wydawanych przez ciebie i naśladował głosy domowników. Uważa się, że w ciągu pierwszych szóstych tygodni życia repertuar dźwięków wzbogaca się aż czterokrotnie w porównaniu z wyjściowym!
Dziecko zauważa, że pewne rzeczy i osoby znikają z pola widzenia. Rozpacza, bo sądzi, że już nie wrócą. Dzieje się tak dlatego, że niemowlak nie ma jeszcze poczucia trwania rzeczy. Wkrótce zacznie reagować na twoją nieobecność płaczem.
W miarę jak coraz wyraźniej zarysowuje się temperament i osobowość dziecka zaczynasz zauważać, czy malucha pociągają nowe sytuacje, czy też stara się ich uniknąć. Niektóre niemowlęta cieszą się z nowych doświadczeń, zabawek, twarzy, inne najwyraźniej są ostrożne, niechętne zmianom, mogą reagować na nie płaczem.
RADY DLA RODZICÓW:
- Dbaj o spokojną, ciepłą atmosferę w domu, stany uczuciowe twojego dziecka są odbiciem stanów uczuciowych i zachowań osób w jego otoczeniu.
- Gdy dziecko jest wyspane i najedzone, noś je. Pokaż mu zapaloną lampę, widok za oknem, opowiadaj, co widzisz.
- Baw się z dzieckiem w rozpoznawanie dźwięków, potrząsaj grzechotką i obserwuj, jak zareaguje, gdy potem użyjesz np. dzwoneczka.
- Rozmawiaj z maluszkiem, zmieniając intonację głosu.
- Czytaj proste książeczki (zwłaszcza wierszyki).
Dziecko uśmiecha się w reakcji na uśmiech innej osoby lub na coś, co mu się szczególnie spodoba. Wkrótce niemowlę nauczy się, że swoim zachowaniem może wywoływać reakcję u obserwującej je osoby. Pod koniec 2. miesiąca może pojawić się głośny śmiech, któremu towarzyszą radosne, szybkie ruchy rąk i nóg. Dziecko w tym czasie przepada za towarzystwem, lubi inne dzieci, a obce osoby jeszcze nie wzbudzają w nim lęku.
Wraz z rozwojem układu nerwowego oraz narządów zmysłu maluszek zaczyna aktywnie nawiązywać kontakt ze światem zewnętrznym. Zaczyna się u niego kształtować pewna gama nowych reakcji emocjonalnych, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. Dziecko ożywia się, kiedy np. jest przygotowywane do karmienia. Zaczyna reagować mimiką na widok twarzy i tonu głosu ludzkiego. Można zauważyć, ze maluch oczekuje na pewne rutynowe czynności – radośnie wymachuje rączkami, kopie.
Maluch w tym okresie staje się ciekawski, uwielbia, gdy nosisz go na rękach i może rozglądać się znad twojego ramienia. Niezwykle żywo reaguje na twój widok. Nikt nie potrafi go tak uspokoić jak ty – przestaje płakać, gdy tylko podchodzisz do łóżeczka. Z ciekawością przygląda się twojej twarzy, uwielbia słuchać, kiedy do niego mówisz spokojnym, melodyjnym głosem. Gdy powtarzasz za nim jego "ooo", "eee", "aaa", aż piszczy z uciechy.
RADY DLA RODZICÓW:
- Mów do dziecka, przytulaj, śpiewaj mu kołysanki, czytaj głośno proste książeczki, próbuj rozmawiać z maluszkiem poprzez powtarzanie dźwięków, jakie wydaje.
- Nad łóżeczkiem powieś kolorowe zabawki, baw się z dzieckiem, kiedy leży w łóżeczku.
- Podaruj sobie i dziecku zwykłe momenty bycia razem; połóż się na podłodze, a maluszka na swoim brzuchu, by mógł poczuć twoje ciepło, usłyszeć głos i bicie twego serca.
ŹRÓDŁO: http://babyonline.pl
15-11-2012
1. miesiąc życia dziecka
ROZWÓJ FIZYCZNY
Możesz być nieco rozczarowana wyglądem swojego dziecka zaraz po porodzie. Noworodek może mieć zniekształconą i stosunkowo dużą główkę, opuchnięte powieki, mocno zaróżowioną, pomarszczoną skórę. Niektóre noworodki mają na twarzy zaskórniaki – to skutek niedojrzałej pracy gruczołów łojowych. Nie musisz się tym przejmować. Wszystko to wkrótce zniknie. Na dłużej pozostaną na główce dziecka dwa miękkie miejsca, tzw. ciemiączka. Większe z nich, tzw. ciemię duże, całkowicie zarasta dopiero w 2. roku życia.
Rączki i nóżki noworodka są pulchne, pokryte fałdkami tłuszczu, zgięte we wszystkich stawach. Dziecko od początku bardzo energicznie nimi porusza. Oddycha również energicznie i szybko: do 45 razy na minutę. Jego oddechy są nieregularne i płytkie, a krótkie okresy bezdechów są całkowicie normalne w tym okresie.
Pod koniec 1. miesiąca życia główka dziecka staje się kształtna, obrzęki i zaczerwienienia znikają. Maluch waży o ok. 700 g więcej i jest większy o 2 cm. Reaguje na dźwięki, odkrywa swoje ciało, zwłaszcza rączki, które chętnie wkłada do buzi. W pierwszym miesiącu dziecko umie unosić główkę leżąc na brzuchu oraz zaciskać rączkę na przedmiocie. Może nawet umieć złączyć obie rączki.
Wzrok
Wzrok noworodka jest słabo rozwinięty, maluszek wykazuje słabą wrażliwość na kontrasty i nie rozpoznaje szczegółów, ale potrafi wodzić za wolno przesuwającą się zabawką (w odległości 20-30 cm). Poza odróżnianiem różnych odcieni bieli i czerni, nie odróżnia kolorów. Jego oczy są nadwrażliwe na światło, a nadwrażliwość ta, spowodowana tym, że dziecko do momentu urodzenia przebywało w mroku, utrzymuje się około miesiąca. Oko noworodka nie wydziela jeszcze łez. Dziecko zapłacze prawdziwymi łzami dopiero w 2. lub 3. miesiącu życia. Ruchy gałek ocznych są nieskoordynowane, może się więc wydawać, że maluch ma zeza.
Słuch
Dziecko słyszy od urodzenia, a właściwie dużo wcześniej (już między 12. a 16. tygodniem życia płodowego słyszy szum krwi przepływającej przez łożysko). Słuch noworodka jest jednak przytępiony. Dopiero w 2. kwartale 1. roku życia usłyszy czyste i wyraźne dźwięki i będzie żywo na nie reagować. Maluszek rozpoznaje twój głos, słysząc cię, stara się odwrócić główkę w twoją stronę, chętnie też obserwuje twoją twarz.
Smak
Noworodek wyczuwa 4 podstawowe smaki: słodki, kwaśny, gorzki i słony. Ten ostatni zna najlepiej, gdyż wody płodowe zawierają sporo soli.
Odruchy noworodka
Noworodek przychodzi na świat z bezwarunkowymi odruchami. Większość z nich zaniknie pod koniec 4. miesiąca życia.
- odruch Moro: przestraszone nagłym ruchem lub hałasem dziecko gwałtownie rozprostowuje rączki i nóżki, a następnie przyciska rączki i nóżki do siebie, zaciskając piąstki.
- odruch chwytny: maluch zaciska palce na twoim kciuku lub innym podanym przedmiocie z taką siłą, że jesteś w stanie unieść dziecko do góry.
- odruch Babińskiego: kiedy połaskoczesz dziecko po podeszwie stopy, małe palce zegną się do środka, natomiast duży palec wygnie się do góry.
- odruch Rootinga: kiedy delikatnie muśniesz dziecko w policzek, ono delikatnie odwróci główkę w tę stronę i otworzy buzię, gotowe do ssania.
- odruch kroczenia: podtrzymując dziecko w pozycji pionowej pod paszkami w taki sposób, by stópkami dotykało ziemi zobaczysz, jak stawia krok za krokiem, jakby chodziło.
- Delikatnie masuj maleństwo, np. po kąpieli, kiedy nacierasz maluszka oliwką, głaskaj czule rączki, nóżki, plecki, buzię.
- Jak najczęściej zbliżaj twarz do dziecka i przemawiaj do niego czule.
- Zawieś nad łóżeczkiem czarno-białe zabawki, maleństwu łatwiej je dostrzec. Po kilku tygodniach zamień je na kolorową karuzelę.
- Już od pierwszych tygodni możesz bawić się z maluszkiem w „A kuku!
ROZWÓJ INTELEKTUALNY
Noworodek nie odróżnia na razie dnia od nocy. Gdy jest głodny, po prostu budzi się i domaga piersi. Reaguje jednak na dźwięki. Na głos dzwonka zareaguje np. wstrząśnięciem ciała, płaczem lub uciszeniem się. Może też uśmiechać się, gdy się do niego śmiejesz, a nawet zapiszczeć z radości.
Maluszek potrafi skupiać wzrok na przedmiotach i osobach oraz śledzić przedmioty poruszające się w jego polu widzenia. Pod koniec 1. miesiąca życia dziecko rozpoznaje widziany wcześniej przedmiot, jeśli pojawi się ponownie po 2-3 sekundach.
Już teraz można zaobserwować zalążki temperamentu i osobowości twojego dziecka. Aktywność niemowlęcia jest cechą wrodzoną i pozostaje na niezmiennym poziomie przez całe życie: dzieci ruchliwe, krzykliwe, często czuwające, pozostaną aktywne do końca życia. Dziecko spokojne, mało ruchliwe będzie miało prawdopodobnie zrównoważony temperament.
Pamiętaj, że jesteś dla dziecka najważniejszą osobą. Maluszek rozpoznaje cię przez zapach, widok oraz głos. Lubi, jak mu śpiewasz, zwłaszcza kołysanki i łatwe melodie z powtarzającym się rytmem.
RADY DLA RODZICÓW:
- Jeśli będziesz okazywać swoje zniecierpliwienie i rozdrażnienie, dziecko szybko to wyczuje i samo stanie się drażliwe.
- Mów, przytulaj, śpiewaj (specjaliści twierdzą, że dzieci, którym śpiewano, szybciej zaczynają mówić).
- Pozwól dziecku przypatrywać się swojej twarzy, rób różne miny i obserwuj, jak reaguje.
- Pod koniec 4. tygodnia kup dziecku proste zabawki, np. pozytywkę, pajacyki do zawieszenia nad łóżeczkiem, pluszowe. zwierzątka, nietłukące się lusterka (zadbaj o to, by były bezpieczne, bez kantów, sznurków i nitek).
ROZWÓJ SPOŁECZNY
Twój maluszek w pierwszych tygodniach życia nie jest zbyt towarzyski. Na początku śpi nawet 20 godzin na dobę i poza snem umie wykonywać tylko podstawowe czynności – oddychać, ssać, wydalać.
Pierwszym i najważniejszym rodzajem ekspresji noworodka jest krzyk, poprzez który komunikuje się ze światem. Maluszek angażuje podczas krzyku nie tylko gardło, ale i całe ciało: rączki i nóżki. Z czasem nauczysz się rozróżniać różne rodzaje płaczu i rozumieć, co który oznacza.
Noworodek rozpoznaje twarz mamy i przestaje płakać gdy ją widzi lub słyszy jej głos. Zna go jeszcze z życia płodowego. Twój widok wywołuje u dziecka ożywienie, wprawia w dobry nastrój, przynosi spokój, ukojenie, daje poczucie bezpieczeństwa. Dlatego tak ważna jest twoja bliskość. Niemowlęta potrzebują mamy jak powietrza. Chcą czuć jej dotyk, ciepło, zapach, dlatego im częściej będziecie przytulać się do siebie, tym lepiej. Jeśli maluch jest bardzo niespokojny, spróbuj nosić go w chuście.
W 3. tygodniu życia maluch z wielką chęcią obserwuje ludzi, przedmioty i to, co się wokół niego dzieje. Przerwy w ssaniu nieco się wydłużają.
Pod koniec 1. miesiąca dziecko rozróżnia poszczególne części twarzy mamy, szczególnie interesują je jej oczy. Dziecko zaczyna się interesować zabawkami w jaskrawych kolorach, lusterkami, wiszącą nad łóżeczkiem karuzelą.
RADY DLA RODZICÓW:
- Pochylaj się nad maluszkiem jak najczęściej, mów do niego czule, rób różne miny, śpiewaj.
- Kołysz, noś, pieść dziecko.
- Wykorzystaj czas karmienia na „rozmowę” z dzieckiem, pieszczoty i nawiązywanie kontaktu wzrokowego.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz